| Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie. |  |
| Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie. | |
Ik was laatst aanwezig bij een door de Rabobank georganiseerd symposium over de "circulaire economie" en daar sprak o.a. oud-voorzitter van de bank en tegenwoordig professor in Sustainability aan de Universiteit Utrecht, Herman Wijffels. Ik verwachtte er niet veel van.
Toch liep dat anders. Wijffels citeerde een andere wijze man die zei: "There is an overshoot of the physical boundaries of this planet". Overshoot, die had ik nog niet gehoord anders dan in bancaire omgeving als ik weer eens rood stond als student. Ter toelichting zei spreker dat "we inmiddels anderhalf keer de planeet gebruiken en dat we dus interen op de hoofdsom." Ook banktermen.
Hij vervolgde zijn betoog en sprak over "een nieuwe houding". Ik ging nu toch wat meer overeind zitten. "Wij moeten naar een verandering van perspectief op de wereld, waarbij we duurzaamheid als een beschavingsopgave gaan zien. We moeten niet zoeken naar nieuwe of betere processen, maar naar een nieuwe attitude." Nu had hij mijn aandacht.
Deze opmerking sluit in belangrijke mate aan bij onze dagelijkse frustratie als het gaat om het vergroten van de gescheiden inzameling van afgedankte elektronica (e-waste). Ieder jaar gooien wij consumenten samen zo'n 33 miljoen kilo herwinbare grondstoffen bij het restafval in de vorm van e-waste. En al meer dan tien jaar investeert WECYCLE miljoenen euro's om dat gedrag van eindgebruikers te veranderen. Ook wij willen die "andere attitude". Net zoals Stichting Batterijen en Nedvang hun stinkende best doen met hun Battery Man and Plastic Hero: lieve landgenoot, doe toch iets meer moeite!
Het mag maar weinig baten. Gedragsverandering is kennelijk een zeer moeizaam proces en het helpt ook al niet dat de overheid helemaal niets doet, geen Postbus 51, geen handhaving van overtreders.
Laten we ons niets wijsmaken, tot dusver werkt alleen de financiële prikkel. Kennelijk vinden we allemaal dat statiegeld onmisbaar is en dat je alleen iets netjes inlevert als je er mee kan sparen voor harde euro's, zoals in Pijnacker Nootdorp lijkt te gaan blijken. Of diftar: minder afvalstoffenheffing als ik me wel netjes gedraag. We kopen alleen groene elektronica als er een subsidie is die de prijs verlaagt en een auto met 14% bijtelling is niet aan te slepen.
Je zou er droevig van worden. Heeft Wijffels nu ongelijk? Nee, natuurlijk niet, maar hoe kríjgt ie 't?
Voor de volledigheid, om spreker niet te kort te doen: We moeten meer op reciprociteit letten. Technologie gebruiken om te investeren in de planeet, geen roofbouw plegen, maar in stand houden. Quid pro quo. En ten derde zei hij dat we veel meer moeten samenwerken, want dat is een onmisbare voorwaarde voor een circulaire economie. Niet meer cut throat concurrentie uit de lineaire economie, maar overleg. Daarmee zijn we in Nederland op de goede weg.
Een klein foutje maakte Wijffels: laten we gaan leasen ipv van verkopen. Maar daarover later een keertje.
Wasteman (deze keer: André Habets)
